Marie Curie, tvöfaldan Nóbelsverðlaunahafa, var hvergi að finna í sænsku kennslubókunum.
Sagnfræðingurinn Ann-Sofie Ohlander og bókmenntafræðiprófessorinn Ebba Witt- Brattström skrifa í dag grein í sænska dagblaðið Dagens nyheter og segja frá nýrri skýrslu sænskrar nefndar um jafnréttismál í skólum. Í fjórum kennslubókum í sögu eru sextíu og tvær konur nefndar en níuhundruð og þrjátíu karlar. Greinarhöfundar spyrja hver séu áhrif þess á grunn- og menntaskólanema að þeim sé kennd saga með þessum formerkjum. Nefndin um jafnrétti í skólum ákvað fyrir skömmu að láta rannsaka kennsluefni í sögu og skoðaðar voru nokkrar bækur fyrir grunnskóla og menntaskóla. Fyrrnefnd kynjahluföll, sextíu og tvær konur á móti níuhundruð og þrjátíu körlum, kom á óvart og ekki síður að konunum sem nefndar eru fækkar eftir því sem nær dregur okkar tímum. Í einni bókanna eru sex konur nefndar þegar saga Svía frá árinu 1900 til okkar daga er til umræðu. Þegar fjallað er um heimspeki, uppfinningar og vísindi í mannkynssögunni er einungis ein kona nefnd, stærðfræðingurinn Hypatia. Á Marie Curie, tvöfaldan Nóbelsverðlaunahafa, er hvergi minnst. Auk þessa nefna fræðikonurnar að í bókunum séu niðurlægjandi ummæli um konur, um landvinningamanninn Cortez er til dæmis sagt að hann hafi við komu sína til aztekanna „fengið 20 stúlkur frá höfðingjanum til að gamna sér með.“ Hlutverk kvenna í pólitískum hreyfingum er varla nefnt, kvennahreyfingar fá örstutta umfjöllun en ekki er fjallað um pólitíska hugmyndafræði þeirra. Lítið er sagt frá jafnréttisbaráttunni og að jafnrétti sé jafnt hagsmunamál karla sem kvenna kemur aðeins fram í einni bókanna.
Áhugavert væri að að fletta íslenskum kennslubókum í sögu og athuga hvort eitthvað svipað er uppi á teningnum í þeim og í sænsku skólabókunum.
Þetta er líklega síst skárra í íslenskum kennslubókum.
En fólk verður að átta sig á því að á 19. og 20. öld, þegar mest af því sem skrifað er um í svona kennslubóku gerðist, voru það nánast einungis karlar sem höfðu menntun og gerðu merkar uppgötvanir á sviðum vísindanna. En þó má vera að það megi gera eitthvað í þessum málum, en 50:50 hlutfall mun aldrei nást, ekki nálægt því.
Þorgeir: Þótt færa megi rök fyrir að konur hafi ekki haft mikil áhrif á stjórn og vísindi á 19. öld þá á slíkt hið sama alls ekki við um 20. öldina þegar stærsta bylting mannkynssögunnar á sviði jafnréttismála átti sér stað – og að stórum hluta í Svíþjóð.
,,Í einni bókanna eru sex konur nefndar þegar saga Svía frá árinu 1900 til okkar daga er til umræðu. “
Nú veit ég lítið um sögu Svíþjóðar – en tel þó víst að fleiri séu konurnar en sex talsins sem hafi haft áhrif þar í landi á síðustu 11o árum eða svo…
Einmitt! Fyrir nú utan að það er ekki neitt lögmál að segja aðallega frá þeim sem höfðu menntun/völd og gerðu uppgötvanir í vísindum. Á ekki sagnfræðin líka að fjalla um hina svokölluðu alþýðu þar sem konur og karlar eru svona um það bil 50/50?