Rúnar Helgi Vignisson rithöfundur og lektor í ritlist við Háskóla Íslands hefur að vonum ágætis bunka af bókum á sínu náttborði. Hann segist lesa mest af efni eftir rithöfunda framtíðarinnar þessar vikurnar, og vísar þar væntanlega til nemenda sinna í ritlist. „Mér telst þó til að níu bækur séu á náttborðinu mínu sem stendur. Þær eru af ýmsu tagi og mismikið lesnar. Mér þykir gott að flakka á milli bóka og les jafnvel í fleiri en einni bók sama kvöldið, allt eftir því hvernig í bólið stendur,“ segir Rúnar Helgi.

„Í síðustu viku þurfti ég á upplyftingu að halda og las mest ljóð eftir Matthías Jóhannessen og gamansögur að vestan. Matthías kom mér á óvart í þessu nýja ljóðasafni, Vegur minn til þín, og höfðaði allt í einu betur til mín en hann hafði áður gert. Safnið hefst þannig á alveg mögnuðu ljóði, „Orðskviðir, 30“, sem náði vel til mín. Stíllinn hjá karlinum er orðinn áreynslulaus og flottur eftir áratuga ritstörf. Gamansögurnar að vestan eru náttúrlega af allt öðru sauðahúsi og sýna vel hvað ég er mikill bókmenntaklofi. Í leit að gleði í þrúgandi viku gleypti ég í mig tvö „þjóðsagnasöfn“ frá Vestfirska forlaginu. Aðdráttarafl heimahaganna skal ekki vanmetið og mér þykir skemmtilegast að lesa gamansögur af fólki sem ég þekki og kannast við. Sjaldan hlæ ég innilegar við bóklestur sem er dálítið merkilegt þegar maður hugsar út í það.

Undir gamansögunum að vestan er bókin Yfir hafið og í steininn eftir finnskan rithöfund, Tapio Koivukari. Tapio kynntist ég þegar hann bjó vestur á fjörðum á tíunda áratugnum og tók reyndar viðtal við hann þá. Tilnefnd þýðing Sigurðar Karlssonar á þessari bók um finnska fiskimenn kitlar bragðlaukana strax á fyrstu síðu. Undir Tapio er svo ný útgáfa af bók sem ég vonast til að ljúka við að þýða áður en mér þverr allur móður, As I Lay Dying eftir William Faulkner. Hér er komin útgáfa með skýringum og alls kyns ítarefni sem gagnast þýðanda vel.

Ég hef lesið mikið af smásögum undanfarið vegna þess að smásagan er form sem ég held upp á. Þegar vel tekst til er vandfundin sterkari heild í bókmenntum. Ekki alls fyrir löngu lauk ég við safn sagna frá þremur eyjum í Karíbahafi, Svo fagurgrænar og frjósamar, sem geymir margar perlur frá fremur afskiptu svæði. Og undanfarið hef ég verið að glugga í sögur Gyrðis Elíassonar í bókinni Milli trjánna. Gyrðir er höfundur sem maður þarf að lesa með allri vitundinni og helst oftar en einu sinni. Að þessu sinni finnst mér hann þó láta minna hafa fyrir sér en oft áður. Gyrðir er líka einn af mínum eftirlætisþýðendum og í fyrra smjattaði ég mikið á ljóðaþýðingum hans í bókinni Flautuleikur álengdar. Ofan á Gyrði eru svo nokkrar sögur frá Simbabve og Pakistan og þær eru sannarlega með allt öðrum blæ. Örsögur og smáprósar höfða líka til mín og um jólin las ég nýja og sérstaklega fallega bók Völu Þórsdóttur, Tónlist hamingjunnar, þar sem hún gerir tilraunir með þetta form.

Ævisögur koma ekki oft á náttborðið hjá mér. Það gerðist þó um jólin þegar mér áskotnaðist eintak af bókinni Mynd af Ragnari í Smára eftir Jón Karl Helgason. Þarna stekkur Jón Karl fram af hengifluginu og býr til skáldfræðisögu sem heppnast ótrúlega vel. Með því að láta söguna gerast dagana áður en Halldór Laxness fær Nóbelsverðlaunin afhent tekst honum að búa til texta sem verkar eins og skáldsaga þótt ævisaga sé. Ragnar í Smára og samferðamenn hans stíga ljóslifandi fram rétt eins og í vel sömdu skáldverki. Skáldskapurinn á einfaldlega svo miklu auðveldara með að draga upp ljóslifandi myndir af fólki en önnur form ritlistarinnar.

Mér þykir líka gaman að lesa greinar og ritgerðir. Á jólunum fékk ég bók sem heitir Fyrirgefning og sátt og hef lesið svolítið í henni. Þar segja ýmsir sem orðið hafa fyrir miklum skakkaföllum í lífinu frá því hvernig þeir hafa lært að lifa með þeim. Viðfangsefni sem talar til okkar nú á dögum uppgjörs og reiði. Hjá þessari bók liggur svo nýjasta heftið af tímariti þýðenda, Jón á Bægisá. Það er að þessu sinni tileinkað Helga Hálfdanarsyni, þeim snjalla og svolítið sérlundaða manni.“