Bjarni Þór Pétursson fór á frumsýningu myndarinnar Maybe I should have í gærkvöldi og gagnrýndi myndina fyrir Miðjuna.

Hvort er einstaklingsfrelsið ástkæra fremur goðsögn ellegar mýta?

Maybe I should have

Leikstjórar: Gunnar Sigurðsson og Herbert Sveinbjörnsson

Mynd Gunnars Sigurðssonar Maybe I should have var frumsýnd í gær fyrir troðfullum sal í Háskólabíói og góðar líkur verða að teljast á því að hún muni slá í gegn. Hún er ekki ólík þeim myndum sem Michael Moore hefur gert vestanhafs um bandarískt samfélag, en hefur það fram yfir flestar þeirra að Gunnar er mun trúverðugri (einkum vegna eigins hlutskiptis) auk þess að standa okkur nærri.

Samlíkingin fyrir þá sem ekki þekkja Moore er sú að mynd Gunnars, sem er frásögn af efnahagsundrinu Íslandi, grípur mann strax frá byrjun. Hún blandar saman dramatískum raunveruleika frá hruninu svo að liggur við að tilfinningarnar beri mann ofurliði, saman við kómísku hliðina svo að skyndilega er maður farinn að hlæja yfir öllu saman – sem sagt  tilfinningaerótík, fremur en tilfinningaklám… að mestu leyti.

Eftir smekklega hljóð- og myndræna framsetningu á hraðri atburðarás hrunsins, hefst sagan fyrir alvöru. Þetta er saga Gunnars, sem flestir þekkja sem einn af stofnendum Borgarahreyfingarinnar og stjórnanda Borgarafundanna, þar sem hann tekst á við efnahagslegar afleiðingar hrunsins og leitar svara hérlendis og erlendis við spurningum sem brunnið hafa á vörum Íslendinga sem og heimsbyggðarinnar – hvernig gat þetta gerst og hvar eru peningarnir okkar?

Ferðalag Gunnars hefst í kjölfar frægra margsagðra orða um að ríki verði að elta slóð peninganna og því stígur okkar maður upp í flugvél, heldur til London og fikrar sig þaðan áfram til staða eins og Lúxemborg og Tortóla en gerir einnig stopp í Guernsey, New York, Washington og Berlin. Meðal viðmælenda hans eru þeir fræðimenn sem hafa verið gagnrýnir á það hvernig alþjóðavæðingin hefur gengið fyrir sig, gáttaðir erlendir bankamenn sem áttu í samskiptum við víkingana okkar, talsmenn nokkurra alþjóðlegra stofnana sem hafa verið gagnrýndar, sparifjáreigendur sem lentu illa í því vegna íslensku bankanna og svo helstu kanónur gagnrýninnar, íslenskrar samfélagsumræðu… og já, Björgólfur Thor (sem var ekki að grínast, þó hlegið hafi verið að nánast hverju orði sem hann sagði). Í myndinni er því í senn leitað svara við því hvað fór úrskeiðis alþjóðlega en einnig hvernig íslenska spillingin og eftirlitsleysið lagði sitt af mörkum.

Í heildina var myndin góð, skemmtileg byrjun og samtölin á ferðalaginu góð (þrátt fyrir að fátt nýtt kæmi svosem fram) en að mínu mati hefði myndin talist frábær ef ekki hefði verið fyrir heldur losaralegt uppgjör og hræðilega klisjukennda ,,This is America” þjóðrembu-tilfinningavellu í lokaatriðinu sem undirritaður virðist reyndar vera einn um að hafa kúgast yfir. Engu að síður fyrirgefst höfundunum það, enda smáatriði af heildarmyndinni og landsmenn allir ættu að fjölmenna á þessa fyndnu, heiðarlegu samstöðumynd þegar sýningar hefjast þann 5. febrúar í Sambíóunum og hver veit nema að þetta sé upphafið að annarri byltingu.

Bjarni Þór Pétursson

Að lokum má benda þeim sem vilja fræðast meira á mjög góða og ítarlega heimasíðu myndarinnar: http://argoutfilm.com/ en þar má m.a. finna umfjöllun um nokkra þá sem teknir voru tali í myndinni.