Björn Bjarnason las bókina Enn er morgunn eftir Böðvar Guðmundsson fyrir Miðjuna:
Fyrir nokkrum árum áttu þessi orðaskipti sér stað í íslenskum sjónvarpsþætti: Hann: Hver finnst þér merkasta persóna mannkynssögunnar? Hún: Ég verð bara að viðurkenna, að ég hef ekki lesið þá bók.
Ótrúlega fáviska eða dæmalaust áhugaleysi um sögu mannsins og þróun fram til okkar tíma birtist í svarinu. Við svör af þessu tagi, er skuldinni oft skellt á skólakerfið. Kennurum eða jafnvel námskrá er kennt um, að sumir þeirra, sem hafa gengið árum saman í skóla, séu eins og álfar út úr hól, þegar þeir láta ljós sitt skína á opinberum vettvangi.
Séu engar kröfur gerðar í skóla og nemendur komist áreynslulaust úr einum bekk í annan eða af einu skólastigi á annað, er ekki við því að búast, að þeir, sem halda þarf að hverju verki, leggi hart að sér. Aðferðir við að miðla þekkingu og vekja áhuga á námi eru margar. Námsefni þarf til dæmis að vera í senn fræðandi og skemmtilegt.
Hugleiðingar sem þessar vöknuðu við lestur bókar Böðvars Guðmundssonar, Enn er morgunn. Bókin er ekki aðeins gott bókmenntaverk fyrir íslenskukennara heldur ættu sögukennarar einnig að nýta hana til að auka þekkingu nemenda sinna á mannkynssögunni, bæði Íslandssögu og Evrópusögu. Þá á hún einnig erindi við kennslu í stjórnmálafræði eða jafnvel alþjóðamálum.
Böðvar kemur víða við í sögu Knudsens-fjölskyldunnar og tengsla hennar við Þjóðverjann Jóhannes Kohlhaas. Frásögnin er hröð, skýr og knýr lesandann áfram. Sögusviðið er Reykjavík á fyrri hluta síðustu aldar og fram yfir lýðveldistöku og stríðslok. Einnig er lýst tengslum Íslendinga og Dana. Þá er sagt frá þróun mála í Þýskalandi frá upphafsárum nasismans inn í þýska alþýðulýðveldið.
Helst er erfitt að átta sig á flókinni ættfærslu þess, sem er borinn fyrir frásögninni, þegar hann er kynntur til sögunnar í upphafi hennar. Hann segir hins vegar: „Ég fékk brennandi áhuga á ættum daginn sem ég varð tólf ára.“ Þá fékk hann Heimskringlu að gjöf, sökkti sér ofan í ættartölurnar og tók að teikna eigið ættartré.
Bókin er afrakstur leitar unga mannsins að rótum sínum. Hún er að því leyti skyld skáldsögum Böðvars um Íslendinga í Vesturheimi, Híbýli vindanna (1995) og Lífsins tré (1996).
Enn er morgunn er 384 bls. og er frágangur allur útgefanda , Uppheimum, til sóma.
Björn Bjarnason
Mér þótti einstaklega gaman að lesa þessa sögu. En veit ekki afhverju hún ætti að vera kennslubók og það í stjórnmálafræði nema til að sýna íslenska fjölskyldu- klíkusamfélagið í hnotskurn og þjóðverjinn nefndi í sögunni; öllu reddað í gegnum símann og manna í millum. En er þetta ekki skáldsaga að stærstum hluta ? Minnti mig á Björn Th. Björnsson bókina Þar sem gullturninn glóir, sögu Sigurðar Berndsen. Gaman ef sagnfræðingar skoðuðu tengslin. Alveg viss um að í smáborginni Reykjavík á þessum tíma hafa sögur skarast. Kannski vinnukonan , einstæða móðirin í kjallaranum hafi leigt hjá Sigurði ?
Takk fyrir.